اگر صدای تماس اینترنتی فلزی میشود، بعضی کلمهها میافتند یا دو نفر روی حرف هم میافتند، اول مشخص کنید ایراد را کدام طرف و در چه شرایطی میشنود. بعد همان تماس را با تغییر تنها یک عامل تکرار کنید. این آزمون کمک میکند بین دستگاه، اتصال شبکه و مسیر تماس تمایز بگذارید.
آزمون سریع با یک تماس آزمایشی
- جهت ایراد را ثبت کنید. صدای دریافتی شما میپرد یا طرف مقابل صدای شما را بریده میشنود؟ زمان وقوع و ورودی یا خروجی بودن تماس را یادداشت کنید. برای آزمون از داخلی یا شمارهٔ آزمایشی خودتان استفاده کنید.
- با همان میکروفن یک فایل صدای کوتاه محلی بگیرید. چند جمله ضبط و پخش کنید. اگر اعوجاج در همان فایل هست، انتخاب میکروفن، بلوتوث، کابل هدست یا سطح ورودی را بررسی کنید. اگر فایل سالم بود، آزمون را روی تماس ادامه دهید.
- همان تماس را از یک اتصال دیگر تکرار کنید. در صورت امکان کابل شبکه یا اینترنت مستقل را امتحان کنید. دستگاه، برنامه و مقصد را ثابت نگه دارید. اگر ایراد روی اتصال دوم تکرار نشد، شبکهٔ اول یا مسیر وابسته به آن در اولویت بررسی است.
- در زمان دیگری و با مقصد دوم هم تست کنید. بهخصوص اگر ایراد فقط در ساعت شلوغی یا برای یک مقصد رخ میدهد. یک تماس سالم برای رد ایراد دورهای کافی نیست.
با هر نشانه چه آزمونی انجام دهیم؟
| نشانه | آزمون بعدی | محل احتمالی بررسی |
|---|---|---|
| صدا در ضبط محلی هم خراب است | هدست یا ورودی صدا را عوض و دوباره ضبط کنید | میکروفن، سطح ورودی، بلوتوث یا سختافزار |
| صدا موقع آپلود فایل میپرد | با همان شبکه، تماس را پس از توقف آپلود آزمایشی تکرار کنید | ازدحام مسیر بالادست و صفبندی ترافیک دفتر |
| روی وایفای صدا میپرد و روی کابل سالم است | آزمون را در همان ساعت با هر دو اتصال تکرار کنید | کیفیت اتصال بیسیم، فاصله و تداخل |
| صدا واضح است، ولی دو نفر روی حرف هم میافتند | تأخیر رفتوبرگشت چند تماس همشرایط را مقایسه کنید | تأخیر شبکه، پردازش یا بافر پخش |
| چند نفر در شبکههای مستقل فقط برای یک مقصد مشکل دارند | مقصد دوم را در همان بازه امتحان کنید و شناسهٔ تماسها را ثبت کنید | مسیر همان تماس یا انتهای مقابل؛ بررسی را به پشتیبانی ارجاع دهید |
نشانهها سرنخ هستند. برای نمونه، صدای بریده ممکن است از بستههای ازدسترفته یا از بستههایی باشد که دیر به مقصد رسیدهاند و در پخش استفاده نشدهاند. نتیجهٔ آزمون مقایسهای را کنار آمار همان تماس بخوانید.
تأخیر، جیتر و افت بسته چه فرقی دارند؟
- تأخیر زمان رسیدن صداست. تأخیر یکطرفه و زمان رفتوبرگشت شبکه (RTT) دو اندازهگیری متفاوتاند. کدک، پردازش و بافر پخش نیز میتوانند به زمانی که کاربر تجربه میکند اضافه کنند. توصیهٔ G.114 اتحادیهٔ بینالمللی مخابرات دربارهٔ تأخیر یکطرفه.
- جیتر تغییر در زمان رسیدن بستههاست. بافر جیتر برای پخش منظم صبر میکند. اگر بسته خارج از پنجرهٔ پخش برسد، ممکن است کنار گذاشته شود. بافر بزرگتر هم میتواند تأخیر مکالمه را بیشتر کند. شاخصهای کیفیت VoIP در RFC 3611.
- افت بسته یعنی بخشی از بستههای صوت در مقصد نرسیدهاند. کیفیت صدا به الگوی افت و جبران آن در کدک هم بستگی دارد. میانگین کل تماس را کنار بازهای ببینید که کاربر ایراد را شنیده است. راهنمای ارزیابی رسانهٔ تعاملی IETF.
اگر ابزار تماس، آمار WebRTC میدهد، در تعاریف استاندارد، jitter و roundTripTime بر حسب ثانیهاند. packetsLost شمارندهٔ افت است و packetsDiscarded بستههایی را نشان میدهد که بافر پخش کنار گذاشته است. برای بررسی یک بازه، از همان جریان صوتی دو نمونه بگیرید و تغییر شمارندهها را در همان فاصله بخوانید. اگر وضعیت اتصال در طول تماس تغییر کرده، اعداد قبل و بعد را جدا بررسی کنید. تعریف شاخصهای WebRTC در W3C.
نمونهٔ آموزشی با دو اتصال
فرض کنید در بازهای که صدا قطعووصلی داشته، ۹۸۵ بسته رسیده و ۱۵ بسته از دست رفته است. افت بستهٔ همان بازه ۱۵ از ۱۰۰۰، یعنی ۱٫۵٪ است. اگر ابزار برای همان جریان جیتر 0.024 s نشان دهد، یعنی ۲۴ میلیثانیه. RTT برابر 0.180 s هم ۱۸۰ میلیثانیهٔ رفتوبرگشت است.
حالا همان آزمون را با اتصال جایگزین تکرار کنید. اگر صدا بهتر شد و افت بسته در بازهٔ مشابه هم کم شد، شبکه یا مسیر اتصال اول را زودتر بررسی کنید. این اعداد مثال آموزشیاند. در پژوهش میدانی دی مائورو و لیوتا درباره VoIP روی LTE-A هم شرایط شبکه و کدک در کنار هم سنجیده شدند. نتیجهٔ یک شبکهٔ آزمایشی به همهٔ دفاتر و اپراتورها تعمیمپذیر نیست.
در مجموعهدادهٔ پژوهشی WebRTC-QoE در سال ۲۰۲۴، ۲۰ نفر کیفیت تماس صوتیـتصویری را در ۱۵ وضعیت آزمایشی با ترکیبهای متفاوت تأخیر، جیتر و افت بسته ارزیابی کردند. کاربرد این شواهد برای عیبیابی این است که وضعیت شبکه و تجربهٔ شنونده را همزمان ثبت کنیم. اعداد آزمایش، آستانهٔ قبولی تماس سازمان شما نیستند.
برای پشتیبانی چه گزارشی آماده کنیم؟
- زمان دقیق و منطقهٔ زمانی، نوع تماس و شناسهٔ تماس در صورت دسترسی.
- نوع اتصال، دستگاه یا برنامه، و اینکه کدام طرف صدای بریده، رباتی یا با تأخیر میشنود.
- نتیجهٔ آزمون با شبکه، مقصد یا هدست دوم، همراه با آماری که واقعاً در دسترس است.
برای نمونه «ساعت ۱۴:۲۰ تهران، تماس خروجی، طرف مقابل صدای من را بریده میشنید. با همان دستگاه و همان مقصد روی کابل دفتر ایراد تکرار نشد.» جزئیات ضروری را از مسیر پشتیبانی بفرستید. شمارهٔ مشتری یا فایل ضبط را در فضای عمومی منتشر نکنید.
برای بررسی دستگاهها و پیشنیازها، راهنمای راهاندازی تلفن ابری را بخوانید. اگر الگوی مشابهی برای چند کاربر یا چند مسیر تماس پیدا کردید، گزارش را برای پشتیبانی همکاران بفرستید. معرفی امکانات و پلنها هم در صفحهٔ تلفن ابری همکاران در دسترس است.